VIRUSI I ZARAZE MATICA I NJIHOVIH PRATILJA: Otkrivanje zaraza pčelinjim virusima kod...

VIRUSI I ZARAZE MATICA I NJIHOVIH PRATILJA: Otkrivanje zaraza pčelinjim virusima kod matica i njihovih pratilja

SHARE

Virusne zaraze kod pčela i klinička slika bolesti su u velikoj mjeri zavisne od prouzrokovateljica bolesti – varoe i nozeme. Zarazu s nozemom najčešće nađemo kod odraslih pčela, manje kod matica i trutova. To je najvjerovatnije u vezi sa podjelom rada unutar družine. Najčešće se zaraze pri čišćenju košnice, jer matice i trutovi u tom poslu ne učestvuju.

Zaraženo pčelinje društvo zbog visokog stepena organizacije rada, i velike gustoće naseljenosti u košnici, velika je opasnost za širenje bolesti koja se lako prenosi na susjedne košnice. Zato je bitno poznavati načine prenosa virusa, koji se među pčelama prenose horizontalno i vertikalno.

Ako se virusi prenose među pčelama iste generacije, to je horizontalni prenos do kojeg dolazi direktnim kontaktom, preko zaraženog vektora (varoe) ili preko hrane zaraženom virusima. Ako se virus prenese s matice na potomke, govorimo o vertikalnom prenosu zaraze i virusa.

Tako se i virusi zadržavaju unutar  populacije pčela. U istraživanju o kojem pišu Urška Jamnikar – Ciglenečki i Ivan Toplak sa Veterinarskog fakulteta, Institut za mikrobiologiju i parazitologiju, Ljubljana, provjeravali su prisutnost virusa kod matica i njihovih pratilja.

Virus se prenosi vertikalno

Istraživanje je obuhvatalo provjeravanje prisutnosti virusa akutne paralize (ABPV), virusa noseme konkretnije crnih matičnikov (BQCV), virusa hronične paralize (CBPV) i virusa deformisanih krila. Istraživanje je obuhvatalo 27 matica i 27 uzoraka njihovih pratilja.

U svakom uzorku smo pod svjetlosnim mikroskopom provjeravali i prebrojali broj spora nozeme u Neubajerovom hemocitometru. Odabrali smo devet pčelara, od kojih smo kupili po tri matice iz rasplodnjaka. Svih 27 matica je kupljeno 2010. godine.  Bilo je potpuno zdravih.

Među maticama iz istraživanja nismo dokazali prisutnost virusa ABPV i DWV, ali su sve sa sobom nosile virus BQCV (100%), četiri matice su imale virus CBPV (15%), dokazali smo i prisutnost virusa  ABPV (26%), pet uzoraka matica je zaraženo virusom DWV (19%). Virus CBPV nije pronađen. Brojali smo i prisutnost spora noseme, prisutnost noseme nismo potvrdili, svih 27 uzoraka je bilo negativno. Ali, smo ih dokazali i prebrojali u uzorcima pratilja, i to u 18 (od 27) uzoraka (67%).

Matice su otpornije na viruse

Na osnovu istraživanja i njegovih rezultata možemo reći, da su matice otpornije na virusne zaraze od svoje pratnje. Virus BQCV smo dokazali u svim uzorcima, kako matica tako i pratnje, zato možemo tvrditi da se virus prenosi i vertikalno. Visok postotak svjedoči, da se ovaj virus prenosi u kombinaciji vertikalnog i horizontalnog prenosa. Taj virus je raširen u Europi.

Zaraza odraslih pčela s ovim virusom ne nosi sa sobom kliničke znake bolesti, malo je istražen, zato se malo zna o uticaju prisutnosti virusa na život družine. Neke smo našli smo ga kod pratnje, ne kod matica samih. Tako je virus CBPV pronađen kod matica ne kod njene pratnje, mogao biti uzrok za paralizu pčela ali i njihovu smrt.

Virusi ABPV i DWV, se prenose na oba načina. O tome govore brojne analize i istraživanja. Prenos se vrši preko hrane i kontakta, odnosno preko usne šupljine.

Virusne zaraze kod pčela i klinička slika bolesti su u velikoj mjeri zavisne od prouzrokovateljica bolesti – varoe i nozeme. Zarazu s nozemom najčešće nađemo kod odraslih pčela, manje kod matica i trutova. To je najvjervatnije u vezi sa podjelom rada unutar družine. Najčešće se zaraze pri čišćenju košnice, jer matice i trutovi u tom poslu ne učestvuju.

(Urška Jamnikar – Ciglenečki i Ivan Toplak/Prevod za Bh pčelar: Azra Dramalija)

NO COMMENTS

LEAVE A REPLY