Antroponimi i pčele, rojevi i košnice: Kako je trebinjsko selo Parojska Njiva...

Antroponimi i pčele, rojevi i košnice: Kako je trebinjsko selo Parojska Njiva dobilo ime, a porodice Parojčić i Roje prezime?

SHARE

U okolini Trebinja postoji selo Parojska Njiva, čija je nominacija mogla biti uslovljena prevelikim množenjem pčela, a nominacija navedene porodice porijeklom iz tog sela. U selu Ričica, u visočkom kraju žive stanovnici ROJE koji su se rojili kao pčele. Nosioca ovog prezimena ima i u Splitu

Izraz “bijele pčele” ima nekoliko značenja. Za svakoga koga velika sreća u životu prati u narodu se kaže da „Ima bijele pčele”. Ukorijenjena je i narodna izreka nekome kome želimo uspješnopst u životu: “Da Bog da imao bijelih pčela”!

Od rojevog roja – roj

Bijela pčela je prapraunukovo dijete, a sudeći po tome da je ovaj izraz narod davno uveo u svoj rječnik, sa sigurnošću se pretpostavlja da je zaista i bilo ljudi koji su dočekali rođenje djeteta svog prapraunuka.

Drugo značenje bijele pčele vezano je za plodne godine i same pčele. Kada stara košnica da prvi roj, on se zove prvjenac. Kad prvijenac pusti svoj roj, on se zove parojak. A kada parojak, u istoj godini, pusti roj, taj se roj zove bijela pčela. Rijetka je godina u kojoj se pčele toliko roje da bude i bijelih pčela, jer mora biti obilna pašom.

Bijele pčele nisu nikakve posebne pčele, iste su one boje kao i sve ostale. Njihovo ime ima isključivu simboliku vezanu za vrjednoću, čistoću i uspješnost domaćina.

Bijele pčele su pete u rojevima; prvo ide prvenac, drugenac, trećenac, parojak pa bijele pčele. To je, zapravo od rojevog roja roj. Prvi roj (prvenac) je najkvalitetniji i rojit će se još jednom u istoj godini. Taj drugi roj (parojak, drugenac) već je slabiji, a treći je (čele, trećak) najslabiji.

Elementarni pčelarski termin roj, koji se često metaforički
upotrebljava kao slika vreve i mnoštva, i istokorijenski glagol rojiti,
kojim se u prenesenom značenju pejorativiziraju glagoli pričati, brbljati, našli su odraza u mnogim antroponimima. Registrovano je da je u selu Ričica u visočkom kraju žive stanovnici ROJE koji su se „rojili kao pćele“. Nosioca ovog prezimena ima i u Splitu.

Stavovi okoline  

Apelativom Parojak stariji pčelari su označavali više vrsta naknadnih drugih rojeva, a deminutivom parojčić imemnuje se obično malen, bezvrijedan roj pčela. U Trebinju živi porodica Parojčić

Ovaj antroponim je mogao nastati na dva načina: u vrijeme kada je razlikovanje raznih vrsta rojeva bilo uslovljeno ekonomskim razlozima, kada su se pčele razmnožavale ekstenzivnim, prirodnim rojnjem, vjerovatno je i termin parojak bio šire poznat pa dijelom je ulazio i u opštu leksiku.

Okolina je na taj način izražavala svoj stav prema brojnom ili sitnom potomstvu neke porodice. Ali, vjerovatnije je da je taj izraz detoponimno ime: u okolini Trebinja postoji selo Parojska Njiva, čija je nominacija mogla biti uslovljena prevelikim množenjem pčela, a nominacija navedene porodice porijeklom iz tog sela. (BH pčelar 48)

NO COMMENTS

LEAVE A REPLY