Dr. Slavomir Popović: ČESTO U FEBRUARU PČELE IZBIJU NA SATONOŠE, A TO...

Dr. Slavomir Popović: ČESTO U FEBRUARU PČELE IZBIJU NA SATONOŠE, A TO JE SIGNAL DA SU GLADNE!

SHARE

Jačina pčelinjeg društva je čest uzrok gubitka pčela u toku zime. Ako se pčelinje društvo zazimi sa preko 20.000 mladih, zimskih pčela, ono će uspješno prezimiti. U jakom pčelinjem društvu (sa preko 20.000 pčela u toku zime) pčele su kvalitetnije, vitalnije, duže žive, uspješnije zimuju, optimalno troše hranu (po oko 1 kg u novembru, decembru, a nešto malo više i u januaru), lakše održavaju potrebnu mikroklimu u košnici i temperaturu u gnijezdu (oko 35 stepeni Celzijusa) u zimskim mjesecima kada se pojavi prvo leglo (januar, februar).

Mnogi pčelari, naročito oni sa manjim brojem košnica, imaju u toku zime značajne gubitke pčelinjih društava. S toga i pitanje: “Zašto su pčelinja društva slaba u toku zime?“

Postoji više razloga za to, a u „Beogradskom pčelaru“ dr. Slavomir Popović je naveo one najznačajnije: jačina pčelinjeg društva, kvalitetna rezervna hrana (i njen raspored), dovoljna količina polena, kvalitetno saće, stara matica, loša mikroklima (ventilacija), pojava preranog (zimskog) legla, zdravstveno stanje pčela.

Jačina pčelinjeg društva je čest uzrok gubitka pčela u toku zime. Ako se pčelinje društvo zazimi sa preko 20.000 mladih, zimskih pčela, ono će uspješno prezimiti. U jakom pčelinjem društvu (sa preko 20.000 pčela u toku zime) pčele su kvalitetnije, vitalnije, duže žive, uspješnije zimuju, optimalno troše hranu (po oko 1 kg u novembru, decembru, a nešto malo više i u januaru), lakše održavaju potrebnu mikroklimu u košnici i temperaturu u gnijezdu (oko 35 stepeni Celzijusa) u zimskim mjesecima kada se pojavi prvo leglo (januar, februar).

U slabijim pčelinjim društvima (koja u zimu ulaze sa oko 15.000 pčela) sve je lošije nego u jakom pčelinjem društvu: pčele znatno više troše hrane u toku zime, što ih posebno iznuruje, kraće žive, često obolijevaju, veoma teško održavaju potrebnu mikroklimu u pčelinjem društvu, često se pojavljuje prerano (zimsko) leglo, što dodatno iznuruje pčele.

Njegovanje februarskog i martovskog legla

Ako pčelinje društvo nema dovoljnu količinu kvalitetne rezervne hrane (pravilno raspoređene), tj. po najmanje 2 kilograma hrane po ulici pčela (sa mednom kapom veličine 10 – 12 cm na ramovima u plodištu u kojima je bilo legla), pčele će u toku zime „probiti“ mednu kapu, izbiti na satonoše i stradati od gladi, iako je hrane možda bilo dovoljno, lijevo i desno od pčelinjeg klubeta. Naravno, ako pčelar na vrijeme primijeti da su pčele izbile na satonoše (što se često u februaru dešava), dodavanjem pogače može se pomoći pčelinjem društvu da ne strada od gladi.

Inače, kod slabijih pčelinjih društava česta je pojava da se pčelinje klube pomjeri lijevo ili desno i da se tako izgubi kontakt sa hranom. Kod jakih pčelinjih društava to se ne dešava, jer je pčelinje klube dovoljno veliko i ima mnogo bolji kontakt sa hranom, nego pčelinje klube kod slabijih pčelinjih društava.

Ukoliko pčelinje društvo ima dovoljne količine rezervne hrane, ali je u toj rezervnoj hrani preko 30% hrane od šećernog sirupa, prerada takve hrane u toku zime izuzetno iznuruje pčele. Ukoliko je rezervna hrana čak i kvalitetna, ali ako su šećerni sirup prerađivale mlade zimske pčele (poslije 15. septembra), one su već iznurene ušle u zimu i mala je šansa da tako iznurene pčele prezime.

Ukoliko u rezervnoj hrani nema dovoljno polena (perge), najmanje 2 – 3 rama, tj. najmanje po 0,5 kg po ulici pčela, pčele će za njegovanje januarskog, februarskog, pa i znatnog dijela martovskog legla koristiti polen iz svog organizma. Što bude više zimskog legla, to će se više iznurivati pčele i dolaziće do velikog njihovog uginuća.

Ako je u plodištu pčelinjeg društva nekvalitetno saće (staro, izvitopereno saće), pčele koje se legu iz ćelija sa leglom u takvom saću su sitnije i često obolijevaju, jer je staro saće izvor brojnih zaraza pčela i pčelinjeg legla.

Jaka pčelinja društva su najbolji lijek protiv svih bolesti

Pčelinja društva sa maticom starom 3 godine u preko 10 % slučajeva ostaju bez matice u toku zime. Pored toga, u pčelinjim društvima, sa starom maticom, matica prestaje sa polaganjem jaja 2 – 3 nedjelje ranije i zato je manje zimskih pčela u pčelinjem društvu.

Bez obzira da li su pčelinja društva jaka ili slabija u toku zime, veoma je bitno da su pčele zdrave, sa što manje varoe, nozeme, odnosno da su pčelinja društva blagovremeno tretirana protiv varoe, nozeme i dr. Doduše i ovdje važi ona poznata pčelarska izreka „da su jaka pčelinja društva najbolji lijek protiv svih bolesti“.

Dobra mikroklima (ventilacija) u košnici u toku zime je izuzetno značajna. Ukoliko je u košnici loša ventilacija, doćiće do povećanja vlažnosti u košnici. Pčele će na povećanu vlažnost reagovati većom potrošnjom hrane, što će odmah uticati na porast temperature u pčelinjem klubetu. To će dalje biti znak matici da intezivno polaže jaja. Za njegovanje sve veće količine legla, pčele još više troše hranu, to stvara još veću vlažnost, itd, itd. Sve to utiče na pojavu preranog (zimskog) legla. A što više bude legla u toku zime, biće ga znatno manje u glavnoj paši. Prerano (zimsko) leglo je štetno.

Inače, što su pčelinja društva slabija u toku zime, po pravilu, imaju uvećanu vlažnost i veću količinu preranog legla. Jačina pčelinjeg društva u toku zime direktno zavisi od jačine pčelinjeg društva u fazi pripreme za zimu.

Na kraju, u vidu zaključka, treba podvući, da se sa kvalitetnom pripremom pčelinjih društava za zimu, tj. sa pčelinjim društvima koja ulaze u zimu sa 20.000 – 25.000 pčela, sa najmanje dva kilograma rezervne hrane po ulici pčela, sa 2 – 3 rama sa pergom, sa kvalitetnim saćem, sa dobrom ventilacijom, sa maticom starom jednu do dvije godine, može obezbijediti uspješno zimovanje pčelinjih društava i znatno smanjiti uginuće pčela (i pčelinjih društava) u toku zime.

Sjećanje na dr. Slavomira

Dr. Slavomir Popović je jedan od velikana srpskog i balkanskog pčelarstva. Ostao je upamćen kao izuzetno elokventan i popularan predavač, čovjek koji je održao nekoliko stotina predavanja pčelarima, širom bivše Jugoslavije.

Smatra se najplodnijim pčelarskim piscem, iza koga je ostalo preko 20 naslova. Knjiga za početnike, pisana zajedno sa Antom Antićem, najpopularnija je kod mladih pčelara. „Pčelarski priručnik“, pisan zajedno sa Božom Petrovićem, spada u antologijsku pčelarsku literaturu. Dr. Slavomir Popović je preminuo 30. 5. 2013. godine. (bhpčelar/beogradski pčelar)

Dr. Slavomir Popović (bhpčelar)

 

NO COMMENTS

LEAVE A REPLY