Tuzlanski pčelar i ing. Midhat Konjić: PRIRODNA VELIČINA SAĆA I VAROA –...

Tuzlanski pčelar i ing. Midhat Konjić: PRIRODNA VELIČINA SAĆA I VAROA – JESU LI MALE PČELE OTPORNIJE NA BOLESTI?

SHARE

Pročitajte pismo ing. Midhata Konjića, pčelara iz Tuzle koji pokušava dokazati teoriju da veličina ćelije može utjecati na život pčelinje zajednice Ćelije saća koje danas imamo su veličine 5,4 mm. Neko je osmislio takvu veličinu ćelije još prije više od 200 godina. Međutim, u literaturi stoji da je takva veličina definisina na osnovu manjeg broja košnica i sa oskudnom analizom, što je prvi razlog zašto se ova veličina ćelija ne mora uzimati kao jedina efikasna.

Stručna pčelarska literatura poodavno je rekla da budućnost pčelarenja leži u selekcioniranju pčela. Selekcionirane pčele imale bi stabilizirane one odlike koje bi ih učinile otpornijim na razne bolesti: vaoru, nozemu, krečno leglo, američku kugu.

Drugi pravac razvoja u pčelarstvu, koji također zauzima značajno mjesto u pčelarskoj literaturi, jeste pravac koji kaže da se sadašnji uvjeti pčelarenja trebaju dovesti u stanje koje bi bilo isto ili slično onim uvjetima koje je pčela imala u prirodi. Takav odnos prema pčeli, po ovoj teoriji, stvorio bi pčele otporne na razne bolesti. Upravo o tim pravcima razvoja pčelarstva govori i ovaj tekst.

Sve je krenulo od pokretnog rama

Prije oko 200 godina, razvoj pčelarstva usmjeravan je na uvođenje – pokretnog rama. Prokretni ram donio je određene pomake u pčelarstvu, ali isto tako, inovacija je doprinijela bržoj ekspanziji varoe, ali i drugih oboljenja. Od tog doba naučnici širom svijeta traže efikasan način kako da se izbore sa pčelinjim bolestima, koje predstavljaju jedan od glavnih uzročnika gubitaka u pčelarstvu.

Primjerice, istraživanja Ron Hoskinsa iz Velike Britanije (ranije navedeno u “BH pčelaru” od 15. oktobra 2010.) već 18 godina usmjerena su na iznalaženju efikasnog lijeka protiv varoe. Do danas ta istraživanja nisu polučila konkretnim rezultatima, iako određene naznake postoje da je Hoskins na dobrom putu.

Međutim, godine 1997. u SAD-u će se pojavili Di Larbi i njen suprug Ed. Svojim razmišljanjem zatalasali su pčelarske krugove. Supružnici Di Larbi i Ed zagovornici su teorije da treba proizvoditi ćelije voštanog saća prečnika 4,9 mm (koliko iznosi prečnik ćelije u prirodi), iz kojih bi se izlijegale male pčele (pčele u prirodnoj veličini). Takve “male” pčele, tvrde Di Larbi i Ed, otpornije su na bolesti nego pčele koje danas imamo na pčelinjacima širom svijeta, a legu se iz ćelija prečnika 5,1 mm.

Prirodna veličina ćelije

Supružnici Di Larbi i Ed na ovu temu izveli su i veoma interesantan eksperiment kojim dokazuju nedostatke ćelija veličine 5,1 mm i razlog zašto se treba vratiti prirodnoj dimenziji ćelija od 4,9 mm. Oni su eksperiment i testiranje počeli 80-tih godina prošlog vijeka sa ćelijama dimenzije prvo 5,0 mm, a poslije i 4,9 mm. Postavili su za cilj da proizvedu samoodrživu jaku pčelu koja će biti otporna na bolesti.

Upustili su se u veliki posao da svoj pčelinjak od 1000 košnica snabdiju voštanim osnovama čije su ćelije 4,9 mm. Takva društva su testirali osam godina. Prema njihovim nalazima rezultati su bili izvanredni. Pokazalo se da su pčele otporne i da su sposobne da se same, i to veoma efikasno, brane od svih bolesti. Na njihovom pčelinjaku više nisu bili potrebni nikakvi lijekovi niti bilo kakvi tretmani za liječenje od varoe ili bilo koje druge bolesti.

Podaci o eksperimentu Di Larbi i njenog supruga Eda dostupni su na internetu i mogu se pogledati u svakom trenutku. A ova teorija postala je predmetom mnogih istraživanja.

Testiranje otpornosti malih pčela, osim Di Larbi i njenog supruga Eda vršili su i drugi pčelari širom svijeta. Svi oni su radili sa pčelama bez ikakvog tretiranja na bolesti i došli do pozitivnih rezultata. Navodimo semo neke od tih pčelara: Sharon Labchuk (Island), dr. Eric H. Ericson (Arizona, SAD), Thomas Kober (Njemačka) i Michael Buch ( Nebraska, SAD). Slična ispitivanja rađena su i u Norveškoj, Švedskoj, Španiji i drugim zemljama.

Treba napomenuti da je testiranje „malih“ pčela na zarazne bolesti vršeno bez upotrebe hemijskih sredstava ili bilo kojeg drugog sredstva. Mnogi od ovih pčelara kazali su da je rezultat kod suzbijanja bolesti pčela postignut, da je proizvedena samoodrživa pčela, i da nije potrebno nikakvo liječenje.

Oko 1000 registriranih organskih proizvođača meda u SAD, koriste voštane osnove sa ćelijama veličine 4,9 mm, zajednice ne tretiraju, a tvrde da gubitaka u pčelinjim zajednicama skoro da i nemaju.

Za pčelare u BiH problem može predstavljati kako nabaviti voštane osnove sa ćalijama od 4,9 mm. One se za sada mogu nabaviti samo u SAD i u Švedskoj. Ukoliko bi postojala volja nadležnih institucija, veterinarskih, poljoprivrednih fakulteta, da ovu metodu i naučno ispitaju, problem oko nabavke voštanih osnova sa malim ćelijama lako bi se riješio.

Veća pčela – više meda

Ćelije saća koje danas imamo su veličine 5,4 mm. Neko je osmislio takvu veličinu ćelije još prije više od 200 godina. Međutim, u literaturi stoji da je takva veličina definisina na osnovu manjeg broja košnica i sa oskudnom analizom, što je prvi razlog zašto se ova veličina ćelija ne mora uzimati kao jedina efikasna.

Oni koji su uspostavili ovakvu dimenziju ćelije vodili su se teorijom „veća pčela – više meda“. Takva veličina ćelije uzela je maha i na bazi nje se počela razvijati industrija koja prati današnje pčelarstvo. Međutim, treba napomenuti da takva veličina ćelija odstupa od veličine ćelija u prirodi.

Vratimo se prirodi

Šta sve pčelar mora uraditi ako se odluči da počne uzgajati „male“ pčele, odnosno da odgaja pčele u skladu sa prirodnim okruženjem?

1. Koristiti vosak sa ćelijama veličine 4,9 mm
2. Za ishranu pčela koristiti samo med, polen i čisti vosak
3. Odvojiti krupne i sitne pčele da ne dođe do miješanja. Ako bi u postojeću košnicu dodali jedam ram voska sa ćelijama 4,9 mm, došlo bi do prave uzbune i vrlo neugodne situacije
4. Razmak između voštanih ploča u nastavku, smanjiti na 32 mm sa dosadašjnih 37 mm.

Svi navedeni faktori se moraju zadovoljiti uporedo, a nikako pojedinačno.

NO COMMENTS

LEAVE A REPLY