Prof. dr. Jovan Kulinčević: Uloga praznih ćelija između poklopljenog legla je veoma...

Prof. dr. Jovan Kulinčević: Uloga praznih ćelija između poklopljenog legla je veoma značajna!

SHARE

Ranije se smatralo da dobra matica treba da zaliježe svaku ćeliju, sa što je moguće manje preskočenih ćelija. Ipak, naučnici su otkrili da i prazne ćelije između poklopljenog legla imaju svoju ulogu

Poneka prazna ćelija među poklopljenim leglom neka vas ne brine! Ne radi se o matici koja je počela preskakati ćelije. U pitanju je samo još jedan dokaz o veličini pčelinje inteligencije – nadahnuća. Naučnici su otrili da pčele uz pomoć relativno rijetkih praznih ćelija među poklopljenim leglom dodatno doprinose ukupnom zagrijavanju pčelinjeg gnijezda, koje bez zagrijavanja ne bi moglo ni da se izvede.

Prof. dr. Jovan Kulinčević iz Beograda u jednom svom radu koji je na portalu Pcelinjak.com objavio 2008. godine navodi da je grupa njemačkih naučnika (Kleinhenz i Sarad, 2003.) opisala kako pčele radilice ulaze u relativno rijetke prazne ćelije saća između ćelija sa poklopljenim leglom i tako dodatno doprinose ukupnom zagrijavanju pčelinjeg gnjezda.

Ulazak u ćeliju

– Obilježene pčele na površini poklopljenog legla održavaju temperaturu grudi između 32,2 °C i 38,1 °C. Većina praćenih pčela radilica u posmatranom periodu napravila je po nekoliko ulaženja i zadržavanja u praznim ćelijama između poklopljenog legla, duže od dva minuta – kaže dr. Kulinčević.

A onda su naučnici primijetili čudo.

– Temperatura grudi pčela u momentu ulaska u ćelije se povećavala i kod posmatranih pčela bila je između 34,1 °C i 42,5 °C. U 83% slučajeva ta temperatura bila je viša (maksimum 5,9 °C, prosječno 2,5 °C) nego temperatura pčela na površini legla. U praznim ćelijama pčele, pčele koje su proizvodile toplotu imale su srednju temperaturu od 40,6 °C. Pčele koje su se samo odmarale u ćelijama imale su temperaturu od 32,7 °C i nisu obavljale nikakvu vidljivu aktivnost. Pčele koje su proizvodile toplotu razlikovale su se od onih koje su se odmarale po neprekidnim disajnim pokretima abdomena (stomaka) – kaže dr. Kulinčević.

Rasprostiranje toplote koju su pčele proizvele unutar praznih ćelija, objasnili su naučnici, moglo se registrovati čak tri ćelije dalje od mjesta gdje se nalazila takozvana „vruća“ pčela.

Ispravljeno pogrešno vjerovanje

– Ovo je izuzetno interesantno saznanje o termoregulaciji unutar pčelinjeg gnjezda i ulozi praznih ćelija između ćelija sa poklopljenim leglom. Do ovog istraživanja, uglavnom se smatralo da dobra matica treba da zaleže svaku ćeliju sa što je moguće manje preskočenih ćelija. Ako je takvih ćelija podosta, smatralo se da je to posljedica starosti matice ili sparivanja u bliskom krvnom srodstvu, što ponekad može biti i tačno.

Iz prikazanog ponašanja pčela proizlazi da prazne ćelije koje se mogu lako zapaziti unutar kompaktnog poklopljenog legla imaju svoju važnu funkciju u održavanju optimalnog i veoma efikasnog transfera toplote na pčelinje leglo u procesu razvića ispod poklopljene ćelije. Prazna ćelija sa „vrućom“ pčelom predstavlja pravu malu peć iz koje se toplota širi i bolje iskorištava nego kada pčela proizvodi toplotu na površini legla – kaže dr. Kulinčević.

Svakom pčelaru manje ili više je poznato da pčele održavaju određeni nivo toplote unutar pčelinjeg gnjezda. Bez ovakve sposobnosti ne bi mogle da opstanu u toku zimskog perioda.
Ali, tehnika sa praznim ćelijama kojima se pčele služe da bi dodatno zagrijale odnosno održale potrebnu temperaturu, zadvile su naučnike i pčelare širom svijeta.

Kako pčele održavaju toplotu u košnici

To je, svakako, potrošnjom meda kao energetskog materijala, te stvaranjem živog omotača, odnosno pčelinjeg kluba unutar kojeg pčele održavaju željenu temperaturu.

Za optimalni razvoj legla i da bi se pčele normalno legle, neophodna je temperatura unutar klubeta od 34 °C do 35 °C, pa zbog toga i nije poželjno često otvarati košnicu, naročito po hladnom vremenu, jer pčele onda moraju uložiti dodatne napore da bi nadoknadile izgubljenu toplotu

NO COMMENTS

LEAVE A REPLY